Nou op die lug

Finansiële Fokus

20:40-21:00

Interaktief

Programme

TERUG

Dis Klassiek

Vorige Programme

Woensdag 1 Julie 2020
21:10-22:00

Luister na ’n Polonaise van Anatol Lyadov. Dié Russiese komponis het ‘n groot bewondering gehad vir die Romantiese digter, dramaturg en romanskrywer, A.S. Pushkin.

Mozart het sy Hobokonsert in C majeur, K. 314 in 1777 voltooi, maar ‘n jaar later het hy dit verwerk vir fluit en orkes in die toonsoort van D. Baie kenners het aanvanklik nie die hobokonsert erken as basis vir die fluitkonsert nie, maar geskrifte van Mozart waar hy aan die verwerking gewerk het, het alle twyfel uit die weg geruim. Beide werke is baie gewild by virtuose van die hobo en die fluit.  

Die Benda-familie is bekende komponiste en soliste. Franticek Benda het geleef van 1709 tot 1786. Sy pa, Jiri, asook sy broer, George, was reeds gevestigde komponiste toe die jong Franticek sy merk begin maak het. Hy het vir die grootste deel van sy loopbaan in diens van Frederick die Grote gewerk. Sy lys van werke sluit in agt simfonieë, ‘n hele aantal concerti en sonatas vir viool, en kamermusiek waar die strykers tot hulle reg kom.

Woensdag 24 Junie 2020
21:10-22:00

Luister na ’n konsert vir mandolien en orkes van Johann Hummel. Alhoewel hy baie aandag aan groter genres gegee het, soos sy simfionieë en klavierkonserte, het hy later begin lesse neem om die kitaar en mandolien te kan bespeel. Dus is dit nie so ongewoon dat Hummel enkele werke vir die mandolien nagelaat het nie.

Franz Berwald is ’n Sweedse komponis wat vioollesse op 'n jong ouderdom begin neem het. In sy tienerjare het hy ook begin komponeer. Terwyl die meeste van sy landgenote op opera en liedere vir stem gefokus het weens die gewildheid van die Koninklike Operahuis in Stockholm, het Berwald hoofsaaklik op instrumentale musiek gekonsentreer. Hy het later na Berlyn verhuis om sy horisonne te verbreed. Dit is waar hy sy Konsertstuk vir fagot en orkes voltooi het.

Woensdag 17 Junie 2020
21:10-22:00

Luister na die Simfonie no. 3 in A-mineur van Felix Mendelssohn. Hy het Skotland in 1829 besoek, en by die Kasteel Holywood in Edinburgh aangedoen. Dit is hier waar hy sy eerste oomblik van inspirasie gekry het vir die simfonie. Daarna het hy die Staffa-eiland besoek, en die HERBRIDES-OVERTURE het die lig gesien. Mendelssohn het die simfonie eenkant toe geskuif en selfs tydens ‘n toer na Italië, waar hy sy volgende simfonie voltooi het, het hy steeds die werk laat lê. Dit was eers in 1842 dat hy sy Simfonie no. 3 voltooi het. Teen daardie tyd het die komponis nooit na die aanvanklike insprasie (die Skotse landskap) verwys nie. Dit is egter eers na sy dood dat navorsers die verbintenis gemaak het.

Carl Maria Von Weber het ‘n groot liefde vir die houtblaasinstrumente gehad. Uit sy pen het twee klarinetkonserte,’ n konsert vir fagot en orkes, en ‘n horingkonsert gevloei, om maar net ‘n paar werke te noem vir hierdie groep instrumente. Hy het ook twee klavierkonserte nagelaat en ‘n hele aantal operas. Navorsers meen dat dit juis in hierdie genre is waar Von Weber sy grootste bydrae gemaak het.

Woensdag 10 Junie 2020
21:10-22:00

Luister na die Klavierkonsert no. 2 in C mineur van Xaver Scharwenka. Hy het van vroeg af belofte getoon as pianis, en ná sy eerste klavierkonsert in 1877, is hy ook hoog aangeslaan as komponis. Drie jaar later het sy tweede klavierkonsert verskyn, en hy het self as solis opgetree. Dit is onverklaarbaar waarom Scharwenka se derde en laaste klavierkonsert eers 18 jaar later die sy premiére gehad het. In daardie stadium het Scharwenka in Amerika getoer en as solis van al drie werke opgetree.

Franz Liszt was ‘n groot Hongaarse nasionalis. Hy het dit dikwels in sy musiek uitgedruk, maar het ook verskeie literatuur daaroor die lig laat sien. Van die werke wat sy nasionalistiese gevoel weergee, is sy rapsodieë en marse. Een daarvan, sy Oorlogsmars, kan in die program gehoor word.

Woensdag 3 Junie 2020
21:10-22:00

Luister na die Klarinetkonsert no 2 in A mineur van Von Weber, wat aanvanklik baie te doen gehad het met die opera as genre. Sy eerste aantal instrumentale werke, soos hierdie konsert, bevat baie opera-agtige melodielyne, en dit gee ‘n die virtuoos die geleentheid om ook hierdie aspek van die instrument ten toon te stel.

Saint-Saens het ses simfonieë nagelaat, maar slegs drie het behoue gebly. Om die tragedie verder te versterk, het daar baie verwarring gekom met die nommer van die oorblywende werke in die genre. Die Simfonie no. 2 in A mineur is eers meer as twee dekades nadat Saint-Saens dit voltooi het, gepubliseer, en die opusnommer is ook nie korrek as ’n mens na die volgorde van die komponis se werke kyk soos wat dit verskyn het nie.

Woensdag 27 Mei 2020
21:10-22:00

Luister na die overture tot Borodin se opera, PRINS IGOR. Igor was ‘n Russiese adelike wie se gewapende magte ‘n hele aantal vyandige bure se aanslae suksesvol afgeweer het. Borodin het ‘n gedig uit die 12de eeu wat oor Prins Igor handel, gebruik as vertrekpunt vir sy opera.

Mozart het twee fluitkonserte nagelaat. Hy sou ook ‘n derde gelewer het, maar het nie kans gehad om dit te voltooi nie. Hy het die werke in opdrag van ‘n bekende fluitspeler, Ferdinand de Jean, gekomponeer. Hierdie konsert van Mozart is meer bekend as sy Fluitkonsert no. 2, wat nie so dikwels gehoor word nie. En dan is daar natuurlik Mozart se briljante werk: die Konsert vir Fluit, Harp en orkes wat op talle fluit- en harpspelers se repertoriumlys verskyn.

Die slotwerk is Schumann se konsertstuk vir klavier en orkes in G majeur. Schumann het ook ‘n soortgelyke werk in D mineur nagelaat. Baie meen die twee werke was bedoel vir latere klavierkonserte wat in die voetspore sou volg van sy Klavierkonsert in A mineur. Dit het nooit gebeur nie, en vandag word die werke as vertoonstukke uitgevoer.

Woensdag 20 Mei 2020
21:10-22:00

Luister na die Watermusieksuite no. 2 van Handel. Dit is een van drie watermusieksuites wat deur Koning George I van Engeland aangevra is vir piekniekgeleenthede op die Teemsrivier. Handel het sy bekende Vuurwerkmusieksuite ook gekomponeer vir ‘n feestelike geleentheid.

Schubert was 18 jaar oud toe hy sy Simfonie no. 3 voltooi het. ‘n Studie van Schubert se bydrae tot die simfoniegenre kan nogal verwarrend wees. Hy het aanvanklik net ‘n fragment gekomponeer wat sy eerste poging tot die skryf van ‘n simfonie sou wees. Toe volg die volledige ses simfonieë waaroor daar min getwyfel word. Maar sy latere werke in die genre het menige navorser al hoofbrekings besorg. Nommers 7 en 8 is definitief onvoltooid, maar Simfonie no. 9 in C majeur is volledig en word ook as sy grootste werk in die genre gesien.

Nog ‘n komponis wat graag vir koninklike geleenthede (veel later as Handel) gekomponeer het, is Edward Elgar. Hy het opdragwerke vir kronings, huwelike en begrafnisse vir die adel gelewer, maar het ook vir meer opgewekte geleenthede werke nagelaat soos sy Pomp and Circiumstance-marse waarvan daar vyf is. In hierdie program sal twee andere marse voorgespeel word - Elgar se KONINKLIKE MARS en sy KELTIESE MARS, wat die lewe van die Keltiese koning, Caractacus, verklank.

Woensdag 13 Mei 2020
21:10-22:00

Luister na die Klavierkonsert no. 20 in D mineur, K 466 van Mozart. Hy het hierdie werk in 1785 voltooi toe die klavier se ontwikkeling baie ver gevorderd was. Mozart se werk was ’n ideale toets vir die instrument om te wys waartoe dit in staat is. Die klavierkonsert begin met ‘n dramatiese opening deur die orkes, wat nogal ongewoon vir Mozart is. Daar is ook heelwat passasies wat herinner aan dele uit die Koningin van die Nag-aria uit sy DIE TOWERFLUIT.  Maar vir die grootste deel van die werk, kom Mozart se ligte aanslag en sy byna skertsende toon na vore. Terloops, Beethoven het die cadenzas aan die einde van die eerste en derde bewegings gekomponeer. Diegene wat bekend is met Beethoven se klaviersonatas sal die eienskappe van sy werk baie maklik daarin kan oplet.

Die tweede werk is ’n deel uit Rimsky-Korsakoff se SHEHERAZADE-suite. Dis ‘n orkessuite wat gebaseer is op die versameling, VERHALE VAN ARABIESE NAGTE. In die verhaal vertel die verdoemde Sheherazade verhale, voor sy met dagbreek tereggestel sou word. Die slotdeel se titel is DIE BAGDADFEES. Dit is opvallend hoe Russiese komponiste groot belangstelling getoon het in die kultuur van die Arabiese volke. Selfs Tsjaikofski het ‘n paar Arabiese danse in van sy balletsuites gebruik.

Woensdag 6 Mei 2020
21:10-22:00

Luister na die Simfonie no. 2 van Jaoao Bomtempo, ’n Portugese komponis wat geleef het van 1771 tot 1842, en wat deel is van die groep oorgangskomponiste tussen die Klassieke en Romantiese style. Bomtempo was ‘n professionele hobospeler voordat hy na ander dele van Europa gereis het en by sy kollegas daar oor verskillende style geleer het. Hy het nie net as komponis uitgeblink nie, maar ook as pianis.

Woensdag 29 April 2020
21:10-22:00

Luister na die Vioolkonsert in A mineur van Louis Spohr, ’n Duitse komponis wat erken het dat sy instrumentale musiek beinvloed is deur die operagenre; ’n kitaarkonsert van die Italiaanse 20ste eeuse komponis, Mario Castelnuova- Tedesco; en ’n Keltiese mars van Elgar wat die lewe van Koning Caraktakus uitbeeld.