Op 20 Oktober 2025 vier Suid-Afrika se langslopendste radioprogram, U eie keuse, 80 jaar op die lug – ’n mylpaal wat min radioprogramme wêreldwyd kan ewenaar.
Sedert sy eerste uitsending op 20 Oktober 1945 is die program elke week ’n vaste afspraak vir geslagte van Afrikaanse luisteraars wat hul gunsteling klassieke en orkeswerke deel deur die eenvoudige handeling om ’n versoek in te stuur.
Wat as ’n beskeie Saterdaguitsending ná die Tweede Wêreldoorlog begin het, het ’n nasionale tradisie geword – ’n kulturele anker wat al agt dekades lank deur die veranderende klanklandskap van Suid-Afrika speel.
In 1945 het Kosie Jooste die eerste aflewering aangebied en met sy kenmerkende styl en elegansie die toon aangegee. Op aanbeveling van sy 17-jarige broer, Willie, het hy die program se ikoniese temamusiek, Baltoneel deur Joseph Hellmesberger, gekies – ’n openingsmelodie wat tot vandag toe een van die mees herkenbare in Afrikaanse uitsaaiwese bly. (Die swart en wit foto is van die Jooste broers.)
“Dis meer as net ’n radioprogram; dis die klankbaan van Suid-Afrikaanse lewens,” sê die huidige aanbieder, Willem Pelser, wat sowat 15 jaar lank die mikrofoon behartig en onlangs sy 800ste aflewering gevier het. “Elke versoek dra ’n storie – van liefde, verlies, viering of net ’n kosbare herinnering wat saam met familie en vriende gedeel word.”
Deur die jare is U eie keuse deur ’n merkwaardige reeks aanbieders begelei – onder andere Pieter Naudé, Jan Spies, Vincent Hesse, Frikkie Oosthuizen (wat 28 jaar lank die program aangebied het), Henk Bierman, Retief Uys, Robert Young en Wouter de Wet – elkeen met sy eie unieke stem, maar almal met dieselfde rustige en deurdagte styl wat luisteraars so goed ken.
Selfs te midde van dekades se tegnologiese verandering – van buisradio’s tot digitale stroming – het U eie keuse trou gebly aan sy formaat en doel. Elke week ontvang die program tussen 50 en 150 versoeke van luisteraars in Suid-Afrika en oorsee. Slegs ’n handjievol word uitgesaai, maar elke boodskap weerspieël die program se blywende band met sy gehoor: gewone mense wat steeds troos, vreugde en waardigheid in mooi musiek vind.
Deur die jare het U eie keuse ook aanleiding gegee tot spesiale CD-uitgawes, insluitend die gewilde 65 Jaar van U Eie Keuse, en is dit gevier met mylpaalkonserte wat deur RSG en die SAUK aangebied is – lewendige uitvoerings waar orkes- en solisoptredes saam met luisteraars se gunsteling versoeke gevier is. Hierdie vieringe beklemtoon hoe die program geslagte verbind deur gedeelde musikale herinneringe.
Benewens die nostalgie staan die program as ’n lewende argief van smaak en tyd – dit bewaar die ligte klassieke, operatiese en instrumentale werke wat die luistergewoontes van Suid-Afrikaners oor agt dekades gevorm het. Vir baie wek die bekende openingstone steeds beelde op van Sondae by die huis, familietye of rustige oomblikke van besinning.
“Vir 80 jaar het U eie keuse meer as musiek gebring – dit het mense verbind,” sê RSG se sakebestuurder Louise Jooste. “In elke noot lê ’n herinnering aan wie ons was, en aan wie ons steeds besig is om te word. Sy volgehoue bestaan bewys dat musikale skoonheid en betekenis nooit uit die mode gaan nie.”
Ter viering van hierdie uitsonderlike mylpaal sal RSG op Saterdag 18 Oktober 2025 ’n spesiale 80-jaar-herdenkingsuitgawe van U eie keuse uitsaai. Die program sal van die mees versoekte werke uit sy geskiedenis herbesoek en stories deel van lojale luisteraars wie se lewens oor die jare met dié ikoniese program verweef geraak het.
Met sy elegante voortgang, toegewyde aanhang en onmiskenbare temamusiek bly U eie keuse een van Suid-Afrika se mees geliefde radioskatte – ’n weeklikse herinnering dat daar selfs in ’n vinnig veranderende wêreld steeds plek is vir grasie, nadenke en die tydlose skoonheid van klank.
