1e in SA: Operasie kan demensielyers help

‘n Operasie wat vir demensiepasiënte moontlike verligting kan bring, is gister vir die eerste keer in Suid-Afrika in die Cintocare Private Hospitaal in Pretoria gedoen. Die operasie is deur die plastiese en rekonstruktiewe chirurg, dr. Ben Moodie, gedoen.

Donderdagaand: “Suikerbek” takel uitdagings vir studente

Die gesamentlike naaswenner van die 2025 RSG-radiodramaskryfkompetisie in samewerking met die ATKV, Suikerbek deur Ingrid Penzhorn is op ʼn manier ʼn versuikerde weergawe van groot uitdagings en dilemmas vir jongmense.

Penzhorn skep ʼn studente-omgewing waar ‘n teksboodskap lei tot ‘n wedersydse ooreenkoms tussen ʼn mediese student en ʼn sakeman wat ‘n finansiële voordeel inhou. Soos die drama ontvou is dit egter nie die sakeman nie, maar ʼn professor in ‘n magtige posisie, wat onregmatig sy gesagsposisie misbruik. ‘n Storie so oud soos die berge, maar in ʼn moderne kampusstyl aangebied. 

Spelers soos Deon Lotz, Minke Marais, Conradie van Heerden, Karli Heine en André Weideman blink uit in Suikerbek deur Ingrid Penzhorn onder regie van Johan Rademan op RSG, Donderdagaand 16 April om 20h00.

Luister op RSG of rsg.co.za en beskikbaar as potgooi en op Spotify na afloop van die uitsending

Die storie

Carolien is ’n mediese student wat finansieel noustrop trek. ’n Medestudent, Saskia, vertel haar hoe sy maklik geld kan verdien deur ’n gesellin vir ’n welgestelde man te wees.

Aanvanklik is sy baie bang, maar heel gou geniet sy Chris Claassen se geselskap en wat sy saam met hom beleef. Totdat sy ’n besope prof. Albertyn op ’n partytjie raakloop en hy hom onbetaamlik gedra.

Nadat sy afgestudeer is, sien sy en Josua in die koerant dat die professor van sy amp onthef is en dat die Gesondheidsberoepsraad begin ondersoek instel het na klagtes van vroulike pasiënte van dekades gelede.

Toe Josua vra of sy Chris Claassen weer sal wil sien, sê sy: “Miskien. Maar vir nou is jy al man wat ek naby my wil hê.”

Oor die skrywer – Ingrid Penzhorn

Ingrid is ‘n patoloog in Kaapstad woon. Sy het al drie keer vantevore aan die RSG-radiodramaskryfkompetisie deelgeneem. Sy was ’n finalis in 2010 met Snykuns, Jong Skrywer wenner (skrywer jonger as 30) in 2012 met Vlug, en algehele wenner in 2014 met Ontnugter. Sy het ook onlangs as speler betrokke geraak by die Kaapstadse amateurtoneelwêreld.

Regisseursvisie 

Johan Rademan beskou die inhoud van mede-2de pryswenner van die RSG-Radiodramaskryfkompetisie, Suikerbek deur Ingrid Penzhorn as ’n slim versuikerde weergawe van menslike uitgelewerdheid en uitbuiting met verskeie rooi ligte wat flikker tydens die drama.

Luister weer na “Gebakte pere”

RSG se eerste radioteaterseisoen van 2026 is ‘n fees van eietydse en klassieke werk en sluit in ‘n sonderlinge radioverwerking van sir Peter Shaffer se veelbekroonde Amadeus met André Rossouw en Marthinus Basson in die hoofrolle.

Luisteraars word egter vanuit die staanspoor bederf met die wendramas van 2025 se RSG en ATKV radiodramaskryfkompetisie.

9 April: Gebakte pere deur Karin du Toit
Dis die gesamentlike tweede plek wenner in die 2025 radiodramaskryfkompetisie.

Marnus se eerste dag op universiteit kon nie met ’n groter skok begin het nie. Emma daag ná maande se stilswye skielik by die woonstelblok, waarin hy sal tuisgaan, op met die nuus dat hy die pa van ’n kind is.

Sy laat die baba in die drie woonstelmaats se sorg, en sê sy het die fopspeen in haar motor vergeet. Sy kies die hasepad. Vyf dae lank het die drie probeer huishou met klein Peertjie, en uiteindelik bel Adriaan sy tante Magda om te vertel van Marnus se gebakte pere.

Magda kom haal die kind, en vier jaar later by die gradeplegtigheid, is dit duidelik dat Marnus en Emma versoen is, en met Magda se hulp, die trotse ouers van die vierjarige Nathan is.

Karen du Toit is as gesamentlike naaswenner aangewys in RSG se 2025 Radiodramaskryfkompetisie in samewerking met ATKV.

Die regisseur is Lelia Etsebeth, met Christopher van der Westhuizen, Dihan Keun, JJ Roberts, Izel Bezuidenhoud, Marina Coetzee en Gretha Brazelle in die rolverdeling.

Luister hoe Dihan Keun, Christopher van der Westhuizen, JJ Roberts, Izel Bezuidenhout, Marina Coetzee en Gretha Brazelle die storie vertel met regie deur Lelia Etsebeth.


Koringproduksie in SA onder groot druk

Koringproduksie, veral in die Wes-Kaap, is onder geweldige druk, en produsente trek swaar. Ons hoor wat José de Kock hieroor gesê het by die wintergraan-werkgroepsessie by Graan SA se kongres.

Heinrich Victor vertel wat by die wolveilings gebeur het.

Boere in die Noord-Kaap is bekommerd oor hidrobreking in die Karoo, omdat dit watervlakke erg sal beïnvloed.

Die Vaalputs kernkrag-stortingsterrein naby Springbok is ook ‘n saak van kommer.

WGO en SA het foute gemaak met pandemie-besluite

Die Wêreld Gesondheidsorganisasie en Suid-Afrika het foute gemaak met besluite wat geneem is oor hoe om die Covid pandemie in 2020 en 2021 te hanteer.

Om die waarheid te sê het die besluitnemers so rigied en streng dogmaties opgetree dat hulle besluitneming herinner aan die onverbiddelike optrede van die ortodokse kerke in die verlede.

Twee navorsers, Alex Broadbent en Pieter Streicher het die data ontleed om vas te stel hoe en of sekere besluite oor die hantering van die Covid pandemie die verspreiding en aard van die siekte verander het, en of dié besluite enigsins korrek was. Hul ontleding van die data – ‘n omvattende studie – is in die boek Power, Knowledge, and Covid-19, The Making of a Scientific Orthodoxy. Klik op hierdie skakel om die boek gratis af te laai om na al die ontledings te kyk: https://www.taylorfrancis.com/books/oa-mono/10.4324/9781003732495/power-knowledge-covid-19-alex-broadbent-pieter-streicher

Dr Streicher bespreek op 16 April om 12:30 hierdie bevindings by die Universiteit van Stellenbosch se Departement van Filosofie.

In deel 1 van die kort reeks fokus ons op vier foute.

Fout 1 – Verkeerde advies
Die WGO het slegs na een raadgewer geluister, en dié raadgewer, die Imperial College of London, het foute gemaak oor die voorspellings van hoe die pandemie sal uitbrei. Hulle het dit met ‘n faktor van sowat 10 oorskat. In gevalle is die voorspellings met ‘n faktor van tussen 3 en 30 oorskat. Selfs nadat data getoon het dat die College se voorspellings verkeerd is, en hulle later wel hul voorspellings aangepas het, het hulle nooit erken dat hul voorspellings verkeerd was nie. Die WGO gebruik steeds dié College vir raad.

Oplossing: Die WGO kan nie net op een instansie staatmaak vir raad nie. Dit is egter steeds die geval.

Fout 2 – SA en verkeerde voorspellings
Suid-Afrika en die Wes-Kaap het aanvanklik die College se verkeerde voorspellings via die WGO gevolg. In Wes-Kaap is die KIKS ingerig as ‘n nood-eenheid vir al die Covid-gevalle, maar gelukkig het hulle, toe Streicher hulle adviseer met korrekte data, Streicher se voorspellings gevolg, wat duidelik in die kol was.

Oplossing: Die Regering kan nie net op ‘n klein groep medici en wetenskaplikes staatsmaak vir raad nie. Daar moet meer wees, en die spektrum van kundigheid met breër wees.

Fout 3 – Inperkings maak min verskil
Volgens die College sou inperkings die eksponensiële verspreiding van die virus stop, en as die inperkings opgehef word, sou die virus eksponensieel verder versprei. Dit het nie gebeur nie. In die eerste plek help inperkings min as die virus reeds in baie areas is. Inperkings help die beste as jy ‘n siekte tot ‘n sekere klein area wil beperk. Tweedens het die opheffing van die inperkings in SA – wat gebeur het toe die epidemie nog aan die toeneem was – glad nie gelei tot ‘n verhoogde toename nie.
Olplossing: Die WGO kan nie net op een instansie staatmaak vir raad nie. Dit is egter steeds die geval. Elke land se Regering kan nie net op ‘n klein groep medici en wetenskaplikes staatsmaak vir raad nie. Daar moet meer kundiges wees, en die spektrum van kundigheid met breër wees.

Fout 4 – Raadgewende medici tree dogmaties, outoritêr en onverbiddelik op met geen ruimte vir debat nie
In Suid-Afrika, en ook in die meeste ander lande, het die klein groep medici wat gekies is om die regering te adviseer, baie onverbiddelik opgetree, asof hulle al die antwoorde ken, en geen ruimte gelaat vir debat nie.

Enigeen wat van hulle verskil het, is verdag gemaak. Dit het gelei tot sterk teenoorstellende groepe, want sterk dogma na een kant skep sterk dogma na die ander kant.

Oplossing: Die Regering kan nie net op ‘n klein groep medici en wetenskaplikes staatsmaak vir raad nie. Daar moet meer kundiges wees, en die spektrum van kundigheid met breër wees. Die kundiges moet ook nederigheid behou, en nie streng dogmaties word nie. Debat moet toegelaat word, en die kundiges moet oop wees vir ander insigte.

Volgende kyk ons die besluite oor die entstowwe.
https://omny.fm/shows/gesondheid/gesondheid-8-april-2026

Fout 5: Die werking van die entstowwe is nie goed gekommunikeer nie
Die Covid entstowwe werk soos die griep-entstowwe: dit keer nie Covid nie, maar as jy siek word, word jy minder ernstig siek.

Luister weer: “Meeu-rus” open radiodramaseisoen

Die seisoen begin op Donderdag 2 April met die derde plek wenner in die RSG Radiodramaskryfkompetisie in samewerking met die ATKV, Meeu-rus, deur Jana Nortier.

Stefan, Dawid de Kock se buite-egtelike kind, erf die familieplaas na sy afsterwe. Elna en Hein, Dawid se kinders uit sy huwelik, betwis die testament en roep die hulp van Landi Arendse in. Landi het egter ‘n geheim van haar eie.

Christelle Webb-Joubert is die regisseur en Juanita de Villiers haar regterhand saam met die spelers Ryno Hattingh, Kim Cloete, De Waal Stemmet, Stephanie Baartman, Christine Voorendyk en Francois van Rensburg in die rolverdeling.

Die skrywer van Meeu-rus, Jana Nortier het vir lank die rol van Sussie vertolk in die sepie, Villa Rosa. Jana het veral bekendheid verwerf met die Wimpy advertensie, waarin haar karakter gesê het: “Ag Henry, I love it when you talk foreign”

Die bekende akteur en hartebreker van jare gelede, Ryno Hattingh, is vir die eerste keer in jare weer te hoor in radioteater.

Francois van Rensburg, Ryno Hattingh, JD Labuschagne, Juanita de Villiers, Christine Voorendyk, voor Dipalesa Motau, De Waal Stemmet, Kim Cloete, Stephanie Baartman, en Christelle Webb-Joubert

Dis die eerste keer, sover ons weet, dat daar twee regisseurs aan een drama gewerk het. Christelle Webb-Joubert en Juanita de Villiers is ’n gedugte span.  “Weens my swak sig is Juanita nie net my ekstra paar oë nie, maar sy het regtig ’n wonderlike gawe as dit by redigering kom. Ons vul mekaar aan en het oor die algemeen dieselfde visie.” Verduidelik Christelle. “Ons poog om die drama so eerlik en eg as moontlik te laat klink. Gelukkig is daar niks fout met Christelle se gehoor nie” lag Juanita by.

SChristine Voorendyk, Francois van Rensburg, Stephanie Baartman en De Waal Stemmet

Dawid de Kock se dood het heelwat vrae laat ontstaan in die gemoedere van sy seun, Hein, sy dogter, Elna en sy buite-egtelike seun, Stefan, aan wie die familieplaas, Meeu-rus, bemaak is. Wanneer die boedelbeampte, Landi Arendse, haar verskyning maak, raak die geheime al hoe meer tergend en die vraagtekens al hoe groter. Simon Moses, Ou Loes se man, het 30 jaar tevore verdwyn, en Landi erken dat sy Simon se dogter is. Sy glo haar pa is vermoor. Op ’n kasset word skok onthullings ontdek wat alle onsekerhede uit die weg ruim.

Juanita de Villiers, Ryno Hattingh, en Christelle Webb-Joubert

Christelle Webb-Joubert is die regisseur en is haar Juanita de Villiers haar regterhand. Die bekende akteur en hartebreker van jare gelede, Ryno Hattingh, is vir die eerste keer in jare weer te hoor in radioteater. Kim Cloete keer ook terug na radioteater saam met De Waal Stemmet, Stephanie Baartman, Christine Voorendyk en Francois van Rensburg in die rolverdeling.

Die program vir die res van die radiodramaseisoen: https://www.rsg.co.za/rsg-fm/rsg-nou/wenners-legendes-en-klassieke-klanke-in-ons-nuwe-radiodramaseisoen/

Ons spesiale Paasprogram

Goeie Vrydag op RSG bevat vanjaar ‘n omvattende spyskaart van musiek, konsertuitvoerings, ‘n spesiale Paasdrama asook inspirasie en refleksie.

Op Vrydag 3 April, net na Monitor om 06:00, sluit ons by Lizelle de Bruyn en Binnekamer aan wanneer sy vanaf 07:00 met dr. Stephan Joubert, Nico Koopman en Terblanche Jordaan gaan gesels oor die pad na Golgota. Luisteraars leer ook meer oor wie Jesus werklik was.

Magdaleen Kruger is die samesteller van Loof die Here (met ‘n Paastema), wat om 08:00 uitgesaai word, gevolg deur die Paasdiens om 09:00.

Sophia van Taak het haar deur die digkuns laat lei vir Vers en klank om 10:05. W.E.G. Louw het in 1944 ‘n reeks van ses sonnette getiteld “Die passie van ons Heer” gepubliseer. Dit beskryf die gebeure van Goeie Vrydag chronologies en Van Taak vul dit aan met geestelike musiek van Tukkies se Camerata.

Om 10:30 in Kortom lees Blyde Schoeman die kortverhaal “Die glinsterende glas” deur J.J. Roberts voor. Dit handel oor ‘n tienerdogter wat ‘n middag in die kerk spandeer en peins oor die emosies en geloofsvrae wat die dominee se Paasfeespreek asook ‘n kunswerk in die kerkgebou binne haar wakker gemaak het.

In die skadu van die kruis om 11:00 ondersoek die karakter van Jesus en watter indruk dit vandag op ons laat. En die orrelis Zorada Temmingh gesels oor die rol wat musiek speel in die uitbeelding van die Kruisiging.

Om 12:00 volg Stilte voor die Opstanding – ‘n spesiale gospelprogram waarin Jacqui January van rustige, klassieke gesange tot eietydse aanbiddingsliedere sal speel.

Die Paasdrama, Die herbergier, is uit die pen van die gewilde skrywer, Esta Steyn, met onder andere Anrich Herbst, Bertha le Roux-Wahl, Cobus Visser, Martin Jansen, wyle Gigi Strydom, Francois van Rensburg en Eswé Bruwer in die rolverdeling.

Helena Hugo is die regisseur van hierdie verhaal oor die herbergier van Bethlehem wat vir Maria en Josef skuiling gebied het, wat om 14:00 uitgesaai word. Hy woon nou egter in Jerusalem, 33 jaar later, wanneer Jesus gekruisig word. Midde die onvermydelike van Jesus se teregstelling is daar ook al die konflik en vrees wat dit aanwakker.

Alhoewel Joseph Haydn as die “vader van die simfonie” beskryf word, het hy ook talle geestelike werke, soos die mis gekomponeer. Onder hierdie versameling tel ook sy “Skeppingsmis”, asook sy “Klein” en “Groot orrelmisse”. Terrance April het ‘n spesiale program, Haydn se misse, met van hierdie werke saamgestel en dit volg op Goeie Vrydag om 15:00.

Om 16:00 volg ‘n RSG Konsertbederf en ‘n opname van Rossini se Stabat Mater wat in die SAUK se M1-ouditorium met ‘n koor, soliste en orkes uitgevoer en opgeneem is. Toe sy Stabat Mater in 1842 gedebuteer het, is dit as ‘n triomf vir hierdie Italiaanse komponis bestempel.

Gustav Greyling is die gasheer met die Gautengse Filharmoniese Orkes onder leiding van Daniel Keet, die Ijadu-koort onder leiding van Thami Zungu, die sopraan Lisa Mostin van Vlaandere, die Suid-Afrikaanse mezzo-sopraan Thetible Khaile, die tenoor Petr Nekoranec van die Tsjeggiese Republiek en die Suid-Afrikaanse bariton Douwe Bijkersma.

Om 18:30 is daar ‘n gespreksprogram met Vader Johan Strydom, prof. Christina Landman en dr. Jan Botha wat gaan gesels oor die rol van Maria, Jesus se moeder, in sy lewe en sterwe. Mara, die ma van smarte werp ‘n blik op haar seun se pyn en lyding en hoe sy dit moes verwerk het.

Die res van RSG se Vrydagaand-programme, soos Kompas om 19:30 en Oppiradio om 20:00 met Haidee Muller-Isaacs, volg na 19:00. En Reggie Philander sal om 21:20 regskuif vir Skud dit.