Grensverskuiwende navorsing om swamme in canola te voorkom

Lisette Nowers doen wetenskaplike navorsing by die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, hoofsaaklik oor swamsiektes wat in canola voorkom. Canola is ‘n plant met vele gebruike vir mens sowel as dier.

Sy en Arie van Ravenswaay van dieselfde departement is onlangs met ‘n toekenning vereer ná ‘n grensverskuiwende navorsingsprojek oor die bestuur en voorkoming van canola-siektes.

Luister na die program.

Ly jy aan bipolêre versteuring?

Bipolêre versteuring is ‘n diagnoseerbare sielkundige toestand wat gekenmerk word deur groot skommelinge in ‘n persoon se gemoedstoestand, vanaf uiterste depressie (lae gemoed) tot uiterste manie (uitermatige, ontoepaslike opgeruimdheid). Navorsing oor dié toestand duur steeds voort, maar ‘n kombinasie van medikasie en psigoterapeutiese behandeling (om ‘n sielkundige te gaan spreek), kan die simptome grootliks verlig en lewenskwaliteit verbeter.

Luister hier na die program: Wie is ek? 18 Julie 2025

Luister weer na die dokumentêr oor Woutrine Theron

Luister weer na Veelsydige vakmeester – ‘n profieldokumentêr oor Woutrine Theron, saamgestel deur Ina Strydom.

 Agtergrond-inligting

Die land het Woutrine Theron leer ken as Grieta in die televisiereeks Nommer Asseblief, wat in 1979 uitgesaai is. Maar haar loopbaan het heelwat vroeër begin by die destydse Kruik, ná haar dramastudies op Stellenbosch. Sy was toe ook reeds ‘n gereelde speler in radiodramas, en het in verskeie rolprente opgetree. Maar televisie het ‘n nader soort bekendheid gebring: skielik was hulle weeklikse gaste in mense se sitkamers.

Woutrine het egter ‘n ánder pad begin loop – dié van dramadosent aan die destydse Pretoria Technikon, vandag die Tshwane Universiteit van Tegnologie. Vir 30 jaar het sy die lewens en loopbane van jongmense geslyp, mense wat van die land se bekendste akteurs en teatermakers geword het.

Sy het hulle die praktiese  vaardighede geleer wat in die teaterbedryf benodig word – maar ook die lewensvaardighede om in dié moeilike bedryf te oorleef en te floreer. Sy het hulle geleer van dissipline, en harde werk, en selfkennis; en dat ‘n rol jou nie definieer nie.

Maar Woutrine het ook verder in die bedryf belê deur die Nasionale Toneelkompetisie vir hoërskoolleerlinge op die been te bring, en vir die eerste dekade van die kompetisie se bestaan, dit self bestuur. Die kompetisie leef vandag voort in die gedaante van die Proscenium-toneelkompetisie vir hoërskoolleerlinge.  Sy tree steeds as beoordelaar op vir verskeie dramakompetisies.

Wanneer die geleentheid hom voorgedoen het, soos tydens ‘n tydperk van sabbatsverlof, het Woutrine die kans aangegryp om televisierolle te vertolk. Sy was onder meer te sien as Sussie, Bertie se vriendin, in Franz Marx se Egoli, en ‘n meisie uit Garies wat in Hilda van Sewende Laan se slaai kom krap het.  Sy het ook reeds twee boeke agter haar naam. Sy het ‘n eenvrou-vertoning geskep oor die werk van die Audrey Blignault wat twee jaar by die Woordfees opgevoer is en ook in 2016 tydens die RSG-Kunstefees uitgesaai is.

Woutrine het verlede jaar 80 geword; ‘n jeugdige, vrolike 80. Sy het nog vanjaar in ‘n rolprent en in ‘n televisiereeks gespeel, en sy beoog nog ‘n boek, en ‘n eenvroustuk.

Jare gelede op universiteit moes sy kies tussen Liggaamlike Opvoedkunde – sy het immers op hoërskool provinsiale kleure in drie sportsoorte gekry – en Drama. Gelukkig het sy Drama gekies. En dit is waarskynlik nie ongegrond om te sê dat Woutrine Theron een van die invloedrykste mense in die land se teaterbedryf was die afgelope halfeeu nie.

VEELSYDIGE VAKMEESTER: WOUTRINE THERON deur Ina Strydom

Aktrise, dosent, skrywer, teaterbeoordelaar, en stigter van die Nasionale Toneelkompetisie is maar net ván die beskrywings wat van Woutrine Theron gegee kan word. Sy het algemene bekendheid verwerf as Grieta in die destydse televisiereeks, Nommer Asseblief; was vir 30 jaar as dosent verbonde aan die destydse Pretoria Technikon, vandag TUT, en het twee boeke op haar kerfstok. Sy het verlede jaar 80 geword, en beplan om nog ‘n boek te skryf en om weer ‘n stuk op die verhoog, haar voorkeurmedium, te doen. Ina Strydom belig enkele van die vele aspekte van haar loopbaan.

‘Polisie en misdadigers is een en dieselfde’

Die onlangse mediakonferensie deur die KwaZulu-Natalse polisiekommissaris, luitenant-generaal Nhlanhla Mkhwanazi, waar hy ernstige aantygings oor politieke inmenging deur die minister van polisie, Senzo Mchunu, gemaak het, laat al die hele week politieke bomme bars.

In ‘n onlangse artikel op die aanlynpublikasie, BinneLand, skryf professor Piet Croucamp van die Noordwes-Universiteit se Sakeskool, dit is moeilik om tussen misdadiger en handhawers van die wet te onderskei in Suid-Afrika. Piet is ‘n kenner op georganiseerde misdaad.

Is daar ‘n verskil tussen polisie en misdadigers in SA?

Luister weer: Is dagga die nuwe wonderkuur?

Luister vanaand net ná agtuur na die dokumentêr Op Elke Straathoek: Is Dagga Die Nuwe Wonderkuur?, saamgestel deur Jaco de Waal.

Dagga – vir jare ’n taboe, nou ’n alledaagse gesprekspunt. Van pynverligting tot geestesgesondheid, word cannabis toenemend as ’n natuurlike alternatief voorgestel. Maar hoe veel daarvan is medies geregverdig, en hoe veel is bloot bemarking?

In hierdie radio-dokumentêr ondersoek Jaco de Waal die opkoms van mediese cannabis in Suid-Afrika en die spanning tussen verwagting, navorsing en werklikheid. Die dokumentêr delf in die kernvrae rondom cannabis as medisinale middel.

Gesprekke met kundiges sluit in:

  • Tommy du Plessis, een van die direkteure van TG Cannamed – ʼn konsultasie maatskappy wat spesialiseer in die vestiging van medisinale Cannabis kweekhuise – bied ’n akademiese perspektief op die rol van mediese cannabis in gesondheidsorg, en wat huidige navorsing wel – en nié – bevestig nie.
  • Dr Anton Janse van Rensburg, ’n mediese dokter, verduidelik hoe cannabis werklik in kliniese praktyk gebruik word, en bespreek sowel die voordele asook die beperkings van die middel.