Prof. Phillip Strydom vertel vir Martelize Brink wat die terme, organies, vrylopend, graangevoer en grasgevoer beteken op die etikette op vleis.
Ek twyfel aan ‘n lewe ná die dood
Mense wonder oor wat ná ons afsterwe met ons gebeur. Vir baie is dit moeilik om iets te glo wat jy nie kan sien of verstaan nie. Hierdie onderwerp raak almal en, of jy glo in ‘n lewe na die dood of nie, dit laat jou nadink oor die waarde van jou lewe.
Leon Geel praat hieroor met dr. Isak Burger.
Luister weer: Dokumentêr oor die onsigbare prys van e-rommel
Die gif in jou hande: Die onsigbare prys van ‘e-rommel’ is ‘n blik op die sogenaamde begraafplase waar ou rekenaars, selfone en ander tegnologietoestelle eindig. Hoeveel word daar werklik herwin? En watter impak het dit op die omgewing en ons gesondheid?
Lizelle de Bruin skuif op Donderdag 27 Augustus agter die mikrofoon in vir hierdie priemende ondersoek.
Ons almal het daardie laai vol ou selfone, kabels en toestelle wat ons lankal nie meer gebruik nie en niemand weet wat daarmee gebeur as jy dit weggooi nie. Lizelle de Bruin en Niel Roux het besluit om hulle eie kantoor skoon te maak en met ’n klomp ou elektroniese toestelle na ’n afvalfasiliteit te ry om self te gaan uitvind. In Die gif in jou hand – die onsigbare prys van e-rommel vra Lizelle die moeilike vrae oor hoe Suid-Afrika met elektroniese afval omgaan. En ná vanaand se dokumentêr gaan jy dalk twee keer dink voordat jy daardie ou selfoon sommer in die asblik gooi.
Het jy geweet:
- Wêreldwyd (en in SA) is e-rommel die afval-stroom wat die vinnigste groei
- In SA: omtrent 360 000 ton per jaar (party bronne reken dis nader aan 500 000)
- Asië genereer die meeste e-afval (meer as 18 miljoen ton per jaar) maar herwin slegs 15% daarvan.
- Suid-Afrika is goed met die herwinning van papier (52%) en blikkies (63%), maar nie met e-afval nie.
- Gevaarlik indien hierdie tipe afval op ashope beland, want daar kan giftige stowwe soos lood, kwik, en cadmium in die grond en grondwater beland. Informele herwinnaars stuur giftige stowwe in die lug wanneer hulle e-afval brand of met suur behandel om by die waardevolle materiale te kom
Jou 4 klein para-tiroïed kliertjies het ‘n rol in beendigtheid, depressie en meer
Baie gevalle van para-tiroïend wanfunksie word nie gediagnoseer nie, maar dié wanfunksie kan lei tot osteoporose, depressie en ander komplikasies.
Indien para-tiroïed wanfunksie nie gediagnoseer en behandel word nie, kan die pasiënt se beendigtheid so verswak dat osteoporose ontwikkel. Chirurgie is in baie gevalle die maklikste behandeling.
Osteoporose
En as ‘n ouer mens haar/sy been of werwel breek, is dit reeds ‘n diagnose van osteoporose en moet die pasiënt anti-osteoporose behandeling kry.
Mari Hudson gesels met ‘n endrokriene chirurg en endokrinoloog oor dié toestande.
RSG en Elizabeth Galloway Academy of Fashion gaan glinster en glans in dié twee leerders se matriekafskeid sit
Die wenners van die RSG/Elizabeth Galloway Academy of Fashion is pas bekend gemaak. Dié modehuis gaan hierdie jaar saam met Lucinda Swarts en Jayden Blockland die twee werk om hulle droompak en -rok te ontwerp en te maak. Die opwindende proses om idees uit te ruil, die ontwerpe saam te stel en natuurlik die vervaardiging van die uitrustings begin nou.
Die Elizabeth Galloway Academy of Fashion gaan hierdie jaar saam met die twee wenners werk om hulle droompak en -rok te ontwerp en te maak. “Die deelnemers se stories het ons harte gesteel—ons móés eenvoudig die projek weer loods,” verklap Amoré Swanepoel, RSG se Bemarkingsbestuurder. Ons het vanjaar 57 benoemings ontvang, waaruit twee ontvangers gekies is. Albei leerders se matriekafskeide vind in Desember plaas. Naas jou troudag is jou matriekafskeid een van die grootste glinstergeleenthede van jou leeftyd. Dit is ‘n sprokiesaand wat nog lank onthou gaan word.
Lucinda Swarts is ’n 19-jarige matriekleerder van Eersterust in Pretoria. Sy is deur haar enkelma grootgemaak en het van kleins af finansiële uitdagings ervaar.
Lucinda droom daarvan om ná skool by die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan te sluit. Sy het selfs oorweeg om haar matriekafskeid prys te gee sodat sy die geld vir haar bestuurderslisensie kan gebruik – iets wat sy glo haar sal help om haar droom om ’n polisiebeampte te word, te bereik.
Ten spyte van die uitdagings wat sy ervaar het, is Lucinda ’n hardwerkende en vasberade jong vrou. Sy glo dat dit nie saak maak waar jy vandaan kom nie, maar waarheen jy op pad is.
Vir Lucinda sal hierdie geleentheid oor baie meer as net ’n pragtige rok gaan. Dit sal haar die kans gee om haar matriekafskeid saam met haar klasmaats te vier en haar skoolloopbaan met trots af te sluit.
Jayden Blockland is ’n matriekleerder van Eldorado Park wat reeds op ’n jong ouderdom groot uitdagings moes hanteer. ’n Paar jaar gelede is sy pa oorlede. Sy ma is tans werkloos en die gesin ervaar finansiële uitdagings.
Ten spyte hiervan bly Jayden positief, hardwerkend en vasberade om ’n beter toekoms vir homself te bou.
Jayden hou daarvan om met sy hande te werk en het ’n besondere belangstelling in praktiese werk. Sy pa was ’n elektrisiën en Jayden het ook ’n liefde vir die ambagte ontwikkel. Hy help graag met dinge soos herstelwerk, sweiswerk, plaveisel en ander praktiese projekte. Ná matriek hoop hy om ’n vakleerlingskap te kry en ’n loopbaan in ’n ambag te volg.
Jayden het ook al die geleentheid gehad om as model vir ’n plaaslike modeontwerper op te tree, wat sy selfvertroue ’n groot hupstoot gegee het.
Hy is ’n respekvolle jongman wat altyd bereid is om te help. Vir Jayden sal hierdie geleentheid baie meer as net ’n nuwe pak beteken. Dit sal hom die kans gee om sy matriekafskeid met trots en selfvertroue te vier en sy skoolloopbaan op ’n spesiale manier af te sluit.
In 2025 het RSG die drome van die matriekleerders Joanie Voss en Joshua Milton bewaarheid met ‘n rok en pak wat ontwerp en gemaak is deur Elizabeth Galloway Academy of Fashion. ‘n Spesialisfotograaf het dié aand vir ewig op film vasgevang en RSG se Fran-Rico Lucas en Blaine Jones was daar om verdere glans aan dié geleentheid te verleen. Vanjaar wil RSG weer twee jongmense se matriekafskeid-aande ‘n onvergeetlike een maak!
Elizabeth Galloway Academy of Fashion is in 1996 deur Elizabeth gestig met die doel om jong vroue op te lei en sodoende te bemagtig.
Die etos van die Akademie is om Suid-Afrikaanse jeug in mode op te voed, ondersteuning aan hulle te bied en sodoende hul sukses in die bedryf te verseker.
Volgens Fiona Abdo, direkteur van die Akademie by Elizabeth Galloway, is mode ‘n wonderlike manier van kreatiewe kommunikasie en selfuitdrukking. Daarom het die Akademie begrip vir hoe belangrik ‘n matriekafskeid in die lewens van leerders is. Dit bied aan hulle, die geleentheid om hulself deur mode en stilering uit te druk. Die Elizabeth Galloway-span is bevoorreg en opgewonde om saam met RSG en die kompetisiewenners te werk om hul droom te verwesenlik.
Lucia Prinsloo se laaste roman kry ’n nuwe stem op RSG
RSG nooi luisteraars om vanaf 18 Augustus soggens om 10:45 die wêreld van die Kougaberge te betree met die nuwe boekvoorlesing, Solank as die aarde, deur Lucia Prinsloo. Die roman word deur Saskia Pocock voorgelees en staan onder regie van Eddie de Jager.
Die voorlesing bied aan luisteraars die geleentheid om Prinsloo se laaste roman te beleef en bring terselfdertyd hulde aan ’n skrywer wat nie die verskyning van die boek kon meemaak nie.
Prinsloo is op 6 Februarie 2024 oorlede nadat sy aan ’n ernstige niersiekte gely het. Solank as die aarde het ongeveer ’n maand ná haar dood verskyn. Dit is haar derde roman en volg op Kwaheri my geliefde en Vegters.
Die verhaal speel af op die plaas Soetkloof in Opkoms, ’n werklike gebied agter Joubertina in die Kougaberge. Kleiner plase hier het oor geslagte vrugte gelewer totdat droogte en veranderende omstandighede die voortbestaan van die gemeenskap bedreig het. Die gebied vorm vandag deel van ’n natuurbewaringsgebied. Teen hierdie herkenbare agtergrond ontvou die fiktiewe verhaal van die Du Preez-gesin.
Die roman begin by die begrafnis van De Viljee. Sy broer, Cornel, was by hom toe ’n noodlottige jagongeluk plaasgevind het. Die onsekerheid oor Cornel se aandeel in sy broer se dood plaas die gesin onder geweldige druk. Cornel se tweelingsuster, Ragel, moet terselfdertyd haar eie weg deur die verlies vind. Die voortbestaan van Soetkloof raak al moeiliker, terwyl ’n bewaringsinisiatief die sukkelende plase wil opkoop.
Die verhaal vra wat dit beteken om aan grond te behoort wanneer daardie grond nie meer ’n lewe kan onderhou nie. Dit ondersoek die uitwerking van verlies op ’n gesin, en kyk ook na die mens se verantwoordelikheid teenoor die natuur. Tog bly daar deurgaans ’n sterk bewussyn van voortgang. Die titel verwys na Genesis 8 vers 22 en herinner daaraan dat die ritme van die aarde groter is as ’n enkele menselewe.
In haar resensie op LitNet beskryf Heilna du Plooy die boek as ’n intense en weldeurdagte roman wat veel meer as ’n ligte verhaal bied. Volgens haar word ’n werklike stuk geskiedenis deur die ervarings van die karakters verpersoonlik. Die roman laat die leser nadink oor wat die gebeure vir die mense van Opkoms beteken. Hierdie dieper betekenis maak die boek besonder geskik vir ’n radiovertolking waarin elke woord gehoor en beleef kan word.
Lucia se suster, Elsa Winckler, beskryf haar as ’n vrye gees. Sy was volgens Winckler ’n dromer wat ook die moed gehad het om haar drome uit te leef. Haar lewe was vol stories wat sy uit haar eie leefwêreld geput en neergeskryf het.
Lucia het saam met haar man, Dappie, in Jeffreysbaai gewoon. Sy was die ma van vier volwasse kinders en die ouma van ses kleinkinders. Winckler onthou veral haar suster se ligte benadering tot die lewe. Haar kenmerkende lag en haar humorsin het mense om haar geraak.
Die natuur was ‘n belangrike deel van Lucia se lewe. Sy het ’n besondere liefde vir die berge en die wye ruimtes van die woestyn gehad. Sy het saam met haar man en kinders gestap en gekamp. Hulle het ook van die hoogste pieke van die Drakensberge aangedurf.
Die eerste saadjie vir Solank as die aarde is geplant toe Lucia saam met haar suster Friena, van Eden tot by Addo gestap het. Die roete was vierhonderd kilometer lank en het oor sewe bergreekse gestrek. Hulle het dit binne drie weke voltooi. Lucia se kennis van die Kougastreek en haar belangstelling in natuurbewaring vloei gevolglik op ’n natuurlike manier deur die roman.
Die boek is opgedra aan Lucia se broer, wat ’n nier aan haar geskenk het.
Winckler skryf dat die verhaal uit Lucia se eie ervaring en belewenis ontstaan het. Die roman weerspieël daarom nie net haar verbeelding nie. Dit dra ook iets van haar persoonlike reis en haar nadenke oor voortbestaan.
Vir De Jager was dit van die begin af belangrik dat die voorlesing soos beelde voor die luisteraar se geestesoog moes afspeel. “Lucia Prinsloo het ’n storie geskryf wat met die aanhoor van elke woord soos ’n film in jou gedagtes afspeel,” sê hy.
Die keuse van die regte voorleser was daarom van groot belang. Pocock moes die verhaal van Ragel en Cornel vertel, maar ook die ander mense wat hul pad kruis geloofwaardig vertolk. Volgens De Jager het sy reeds met die eerste sin daarin geslaag om Opkoms se wêreld lewe te gee. Haar deeglike voorbereiding en aanvoeling vir karakteronderskeid laat elke karakter tot sy reg kom. “Opkoms is ’n stukkie aarde wat ’n stem verdien,” sê De Jager.
Solank as die aarde beloof ’n intieme oggendluisterervaring waarin Lucia Prinsloo se laaste roman met respek voortleef. Skakel soggens om 10:45 in op RSG en hoor hoe die mense van Soetkloof deur Saskia Pocock se stem gestalte kry.
Luister weer: Hoekom is mediese fondse so duur?
In die program vanaand net na agtuur, ondersoek Marí Hudson veral twee aspekte betreffende mediese fondse:
1. Hoekom is dit so duur en styg die premiese vinniger as inflasiekoers? Hoe werk mediese fondse?
2. Kan duur mediese fondse en private gesondheidsorg voortstu op dié pad van stygende koste? Hoe het ons in so situasie beland, en wat is die oplossing? Kan ons sonder mediese fondse?
Enkele feite staan soos ‘n paal bo water:
Die hoë koste van mediese fondse en private gesondheidsorg is ‘n groot probleem
Minder jongmense sluit by mediese fondse aan, en baie kan dit nie bekostig nie.
9.1 miljoen Suid-Afrikaners kry private sorg danksy mediese fondse.
Mediese fondse mag nie wins maak nie, maar die administratiewe segment mag wel. 90% van jou premie se geld word bestee op gesondheidsorg vir die lede. 10% word bestee aan die administrasie van mediese fondse.
Sonder mediese fondse is daar geen private sektor nie.
Transformasie van mediese fondse om dit meer bekostigbaar te maak, word al vir 30 jaar geblok.
Dr Marius Wasserfall, president van die Faculty of Consulting Physicians of South Africa, verduidelik hoe mediese fondse werk en prof Alex van den Heever, gesondheidsekonoom verbonde aan Wits se bestuurskool, daag die stelsel uit en steek ‘n vinger in die oog van die politici met verskuilde agendas.
RSG en Virseker se Kultuurkaravaan op soek na Afrikaans se kosbaarste skatte
Johannesburg, 27 Julie, 2026 – RSG, Virseker en die ATKV gaan dié lente die land ekstra kleur gee wanneer die heel eerste RSG en Virseker Kultuurkaravaan Suid-Afrika gaan deurkruis op soek na die mense, stories, kos, kultuur en skeppendheid wat harte warmer laat klop.
Dié veldtog wat in September afskop, is ‘n opwindende viering van Afrikaans, sy mense en die uniekheid wat ons hartsplekke so spesiaal maak. Dit is ’n landswye reis met RSG se karavaan, omroepers en borge wat die kleurryke tapyt gaan betree wat ons kultuur so bekoorlik en ons Suid-Afrikaanse dorpe en sy kultuurdraers so sonderling maak.
Miskien is dit die padstal waar niemand kan verbyry sonder om iets te koop nie, die tannie wat almal se verjaarsdae onthou, die kerkkoor wat die mooiste melodieë sing, die ou met ‘n ongewone talent, die groep wat dans dat die stof so staan of selfs die bekende wat hul wortels in die dorp het.
Wys vir ons die kultuurdraers, smake en talente wat jou dorp, gemeenskap, voorstad of selfs woonbuurt uniek maak en die RSG en Virseker Kultuurkaravaan kan dalk in jou dorp kom parkeer en dit saam met jou verken en ervaar.
Dié veldtog is op Maandag 27 Julie tydens ‘n regsteekse uitsending op die Seepunt-promenade met die aanbieders Renske Jacobs, Gustav Greyling en Martelize Brink bekend gestel.
Luisteraars wat hul dorpe, buurte, gemeenskappe of voorstede benoem, staan die kans om ‘n midweekwegbreek by enige ATKV‑oord te wen. Elke gekose dorp ontvang ‘n RSG-kuier met ’n regstreekse Op en Wakker‑uitsending saam met Renske Jacobs, Gustav Greyling en Blaine Jones. Sowel as prysaktiwiteite saam met Virseker, ’n ATKV Boektrommel ter waarde van R8 000 vir ’n plaaslike skool en ‘n allemintige R300 000 se RSG‑lugtyd om plaaslike toerisme te bevorder.
As deel van hierdie landswye reis is LekkeSlaap die trotse akkommodasieborg wat sal verseker dat die RSG-span regoor die land gerieflik en tuis voel terwyl hulle die land se mooiste kultuurskatte en dorpe verken.
Verder is daar Kiek die Karavaan waar luisteraars foto’s kan neem wanneer hulle die karavaan op die pad bespeur om kontantpryse van Virseker te wen.
‘n Kultuurkapsule reis ook saam met die span en word by elke dorp aangevul met iets wat die kultuur of identiteit van die gemeenskap verteenwoordig. Die kapsule word by die finale uitsending oopgemaak en verken as ‘n terugblik op Afrikaans, sy stories sy dorpe en sy mense.
Inskrywings is eenvoudig: luisteraars besoek kultuurkaravaan.co.za en vertel vir RSG wie die koshelde, skeppendes, sportsterre, omgee‑engele, skoolhelde en verborge skatte van hul dorp is. Hulle stel ook ’n voorgestelde dagroete saam vir die RSG‑span en motiveer hoekom hul dorp of blyplek die hart van Afrikaans verteenwoordig.
Inskrywings sluit op Vrydag 14 Augustus 2026 om 17:00 en die 2026 Kultuurkaravaan skop amptelik in September af.
Louise Jooste, RSG se sakebestuurder, sê, “Die Kultuurkaravaan is Afrikaans se kleurrykste, mooiste en lekkerste padvat. Dis ’n viering van wie ons is. Afrikaans is nie net ’n taal nie, maar ’n lewende kultuur wat in elke dorp, straat en gemeenskap wortel skiet, groei en lééf. Ons wil die gesigte en name agter hierdie kultuur ontmoet, by hulle kuier, saam met hulle ontdek en die taal en menswees wat ons saambind saam met hulle vier.”
“Virseker is trots om deel te wees van ’n veldtog wat die mense, stories en tradisies vier wat Afrikaans laat leef. Ons gemeenskappe se kosbaarste skatte is juis dié dinge wat nie altyd in geld gemeet kan word nie – hul karakter, omgee, talent en trots. Deur die Kultuurkaravaan wil ons help om hierdie besonderse stories raak te sien, te beskerm en met die res van Suid-Afrika te deel,” voeg Morné van Emmenes, Senior Bestuurder by Virseker, by.
“Die ATKV is ’n organisasie vir en deur mense. Ons ondersteun graag hierdie RSG-inisiatief omdat die betrokkenheid van ATKV-taklede landwyd ons wys hoe verskilmakers hul gemeenskappe laat groei, Afrikaans laat leef, en waardes van omgee en diens elke dag sigbaar maak,” sê Gerrie Lemmer, ATKV se uitvoerende hoof: Kultuur.
“By LekkeSlaap draai alles om die ontdekking van Suid-Afrika se uniekste hoekies en die hartlikheid van ons mense. Elkeen wat plaaslik reis en bespreek, ploeg direk terug in daardie gemeenskap, van die dorpskoffiewinkel tot die plaaslike vulstasie. Die RSG en Virseker Kultuurkaravaan vier presies hierdie eie-is-goud-geesdrif, en ons kan nie wag om die RSG-span langs die pad tuis te bring nie,” sê Gerriline Fouché, Hoof van Bemarking by LekkeSlaap.
Die geliefde RSG Bakgat-beskuitkompetisie neem ’n welverdiende blaaskans, terwyl die Kultuurkaravaan die kollig steel. Bakgat het oor die jare ’n merkwaardige nalatenskap opgebou en was die geboorteplek vir verskeie entrepreneurs, waaronder vorige wenners, Marthlé Smith en Magda Janse van Vuuren, wat vandag elk hul eie suksesvolle sake-ondernemings, KRAAK! en Magda Beskuit, besit. Hul besighede is ‘n konkrete bewys van hoe Bakgat talent ontgin, kreatiwiteit aanwakker en kleinskaalse bakkers kan help om GROOT loopbane te bou. Bakgat sal wel op lug terugkeer – groter, beter en liplek-lekkerder as ooit.
Laai die nuwe RSG‑app af, volg die stasie op sosiale media, of besoek die webblad vir meer.
MEER OOR RSG:
RSG is Suid-Afrika se grootste Afrikaanse radiostasie en deel van die SABC. Die stasie bedien meer as ’n miljoen luisteraars daagliks met nuus, aktualiteit, kultuur, musiek, vermaak en bekroonde radiodramas. RSG is ’n tuiste vir Afrikaanse stories, klanke en gemeenskappe, en verbind luisteraars landwyd deur inhoud wat geloofwaardig, inspirerend en relevant is. Met ’n sterk digitale teenwoordigheid, potgooie, buiteluguitsendings en ’n diverse programaanbod, bly RSG ’n kernpilaar van die Afrikaanse medialandskap.
Wanneer is koors by kinders te hoog?
29 Julie 2026: Wannneer is koors in kinders te hoog? Is die oorsake van koors in babas dieselfde as in kinders? Wat moet jy doen as jou kind koorsig is? Mari Hudson praat met dr Leana van Dyk, ‘n pediater van Somerset-Wes, oor koors by babas en kleuters.
Europa brand: Is dit die nuwe klimaatwerklikheid?
Europa brand. Nie net woude nie, maar ook rekords, infrastruktuur en gemeenskappe. Honderde duisende mense moes reeds uit hulle huise vlug. Die vlamme verswelg wynlande, bedreig militêre terreine en is só intens dat dit selfs hulle eie donderstorms begin vorm. Is dit net ’n uitsonderlike natuurramp, of is dit die nuwe normaal vir Europa?
Ons praat met Francois Engelbrecht, ’n professor in klimatologie en direkteur van die Global Change Institute by Wits.